Ds. S. Honing 'AI versus Jezus'
Ds. S. Honing, predikant van de Hervormde kerk in Capelle Schollevaar, schreef onderstaande overweging over AI versus Jezus voor de protestantse kerk in Capelle a/d IJssel.
We leven in een tijd waarin de wereld in hoog tempo verandert. Er worden nieuwe technologieën ontwikkeld. Kunstmatige intelligentie (AI) is daar misschien wel het meest sprekende voorbeeld van. Je geeft een opdracht: maak een samenvatting, een schilderij in de stijl van Rembrandt, of een filmpje en even later is het er. Iets waar je anders misschien uren mee bezig was geweest, of wat gewoon niet gelukt was.
Deze ontwikkelingen op het gebied van AI fascineren en beangstigen mij. Ik zie de kansen en mogelijkheden. Maar ook besef ik dat AI in de toekomst nare gevolgen kan hebben en ook wat voor effecten het nu al heeft op bijvoorbeeld het milieu. En ergens, onder die verwondering en die zorgen, is er een diepere zoektocht: hoe verhoudt AI zich tot het christelijk geloof? Wat heeft Jezus met AI te maken?
Aan de basis van het christelijk geloof staat Jezus die ons opzoekt. God wil een relatie met je. Dat vraagt om tijd en om aandacht. En precies daar schuurt AI. Technologie, en zeker AI, nodigt ons uit tot versnelling, tot efficiëntie, tot meer gemak. Dat voelt heel fijn in onze cultuur, maar tegelijkertijd vormt het ook ons hart. We raken gewend aan snelle antwoorden, continue prikkels, aan een wereld die wijzelf vormen. Snelheid en efficiëntie zijn misschien wel de grootste kernwaarden in de wereld van AI. Maar het Koninkrijk van God is wezenlijk anders.
Jezus nodigt ons niet uit tot snelheid, maar eerder tot vertraging. Niet tot constant doorgaan, maar tot stilte. Niet tot efficiëntie, maar tot navolging. Geloven vraagt om met Jezus te leven. En dat is stil worden, lezen, bidden. Volgens mij ligt daar de sleutel tot geloven in een tijd van AI. Dat is niet om technologie te wantrouwen of te verwerpen, maar om bewust te leven. Door ruimte te maken voor dat wat misschien niet efficiënt is, maar wel wezenlijk: stilte, gebed, de Bijbel openen. Oprechte aandacht voor God én de ander. AI kent een ander tempo dan het christelijk geloof en een andere snelheid dan onze ziel.
AI kan veel. Het kan schrijven, analyseren, voorspellen. Maar het mist het hart van het leven: liefde. Het schenkt geen genade, kent geen echte hoop. Het mist wat ons ten diepste mens maakt: het vermogen om in relatie te leven met God en met elkaar. En juist dat is onze roeping. God heeft ons gemaakt als relationele wezens. Wij zijn geworteld in liefde.
Misschien betekent geloven in een tijd van AI wel dat we bewust kiezen voor wat ons mens maakt. Dat we onszelf oefenen in liefde en aandacht. Dat we onze telefoon wegleggen en onze handen openen in gebed. Dat we niet alleen informatie verzamelen, maar wijsheid zoeken en liefde vinden.
De wereld verandert razendsnel, maar midden in die transformaties klinkt het Woord van God: ‘Jezus Christus blijft dezelfde’ Zo zoekt Jezus ons op. Hij nodigt ons uit om met Hem te zijn. Dat vraagt om aandacht, tijd en liefde. Dat is het waard, want daar, in de omgang met Hem, vinden wij wat geen technologie ons geven kan: leven in goddelijke liefde. Dat is niet AI of technologie afwijzen, maar dat is wel bewust leven en kiezen voor Christus. Geloven in deze tijd is, misschien wel meer dan ooit, om de liefde van God te beleven. ‘Dit is wat blijft: geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.’ (1 Korintiërs 13:13).